afbeelding

 

Wat is de Groene Baten Planner?

De Groene Baten Planner drukt de baten van groen in getallen uit. De tool geeft zo een beeld van de maatschappelijke waarde van groen voor de leefomgeving. Wat levert de aanleg van groen op voor de biodiversiteit, de gezondheid van inwoners, het woongenot en de waarde van huizen? Waar biedt groen de meeste kansen? De Groene Baten Planner helpt beleidsmakers bij het maken van dit soort keuzes bij stedelijke ontwikkeling. De tool is ontwikkeld door het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en maakt gebruik van het Natuurlijk Kapitaal Model. Dit model gebruikt kaarten als basis voor modelberekeningen van verschillende typen ecosysteemdiensten en de monetaire baten die dat oplevert. Zoals een landgebruikskaart, een bevolkingskaart en vegetatiekaarten. 

Afbeelding Kansen voor gemeenten

3D ontwerp

Groene Baten Planner: kansen voor gemeenten

Gemeenten kunnen de Groene Baten Planner vanaf nu zelf gebruiken. De tool is gekoppeld aan de 3D-plantools Tygron Engine en ArcGIS Urban Modeller (Esri). Dit biedt kansen voor gemeenten. Ze kunnen zo zelf de baten van hun vergroeningsmaatregelen doorrekenen en driedimensionaal bekijken. Met de koppeling wordt het ruimtelijk planproces transparant en inzichtelijk voor gemeenten en kunnen zij zelf de gevolgen van de maatregelen voor de gezondheid van inwoners en andere aspecten in beeld brengen.

Als je de Groene Baten Planner wilt gebruiken met een andere 3D plantool, dan moet daar een koppeling voor worden ontwikkeld. Je hebt dan een API-key (Application Programming Interface) nodig. Deze kun je aanvragen via atlasnatuurlijkkapitaal@rivm.nl. Mail ook naar dit adres als je toegang tot de Github wilt. De Github bevat de broncodes van het model. Er is een gebruikershandleiding in ontwikkeling. 

 

De Groene Baten Planner in de praktijk

Amsterdam

Luchtfoto van het Vondelpark met op de achtergrond Amsterdam

Groen is bevorderlijk voor je gezondheid en draagt bij aan een prettige leefomgeving. Zowel een park als een bos nodigt uit tot beweging, zorgt voor meer recreatie en minder bezoeken aan de huisarts. Maar hoe druk je deze waarde van groen uit in getallen? De Groene baten planner zocht het uit voor het welzijn van Amsterdammers.

Dordrecht

Dordwijkzone van boven

Hoe kan de Dordtse openbare ruimte een kwaliteitsimpuls ondergaan én plek bieden aan tienduizend extra woningen? De transformatie van de Dordwijkzone tot een Stadspark XXL biedt uitkomst! Wat is de haalbaarheid van dit Stadspark XXL? De gemeente Dordrecht, Mecanoo, Decisio en het  RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) zochten het uit met de Groene Baten Planner.

Amersfoort

Met het slim koppelen van modellen kunnen het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en het Tygron Design Geodesign Platform de optimale klimaatbestendige inrichting van een wijk in Amersfoort uitrekenen. De baten van vergroening kunnen worden doorgerekend en gevisualiseerd in een digitale replica van de fysieke leefomgeving.

Zwolle: groen inplannen in de stad

De Groene Baten Planner maakt gebruik van de geobasisregistraties van de overheid en marktapplicaties zoals de ESRI Urban Modeller en de Tygron Engine.  Door handig gebruik te maken van de informatie uit de verschillende geobasisregistraties kun je heel mooi laten zien waar je groen kan plannen in de stad en wat dat oplevert.

Hoe gaat dat in de praktijk? Lucille Kok van DiS Geo neemt je mee op een tour door Zwolle. In het filmpje rechts gaat ze in gesprek met Ian O'Hagan, (adviseur Smart City Zwolle), Ton de Nijs ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)), Bert Vermeij (business developer ESRI) en Hedi van Dijk (Tygron).  Samenwerken loont, zo blijkt! 

Zwolle: Groene Baten Planner in praktijk

LUCILLE KOK: In de context van het klimaatakkoord
staan veel gemeentes en stedelijke ontwikkelaars voor de uitdaging
om te vergroenen. Dit heeft niet alleen een positieve impact
op het milieu of bijvoorbeeld CO2-reductie,
maar stedelijk groen kan ook een bijdrage leveren
aan een gezond leefmilieu, waterberging, schaduw ter voorkoming van hittestress
en zelfs de waarde van vastgoed kan erdoor omhooggaan.
Maar hoe kan je nou het beste bepalen waar in een stedelijk gebied
je groene gebieden in kan plannen?

(Aldus Lucille Kok. Golvende lijnen in verschillende kleuren vormen samen de contouren van Nederland. Ernaast staat: DiS Geo. Doorontwikkeling in Samenhang.)

INLEIDENDE MUZIEK

In deze video gaan we in gesprek met iemand van de gemeente Zwolle,
iemand van het RIVM, van Esri en van Tygron,
die samen de Groene Batenplanner hebben ontwikkeld.

(Beeldtekst: De Groene Batenplanner van het RIVM laat zien dat groen geen kostenpost is, maar juist van waarde is in steden, zowel maatschappelijk als financieel. De Groene Batenplanner is een kennisapplicatie van het RIVM. In de Groene Batenplanner wordt gebruik gemaakt van de geobasisregistraties van de overheid en marktapplicaties zoals de ESRI Urban Modeller en de Tygron Engine.)

Door handig gebruik te maken van informatie uit de verschillende geobasisregistraties
kan je zo heel mooi laten zien
waar je groen het beste kan plannen in de stad en wat dat oplevert.

(Beeldtekst: Waarom een Groene Batenplanner? Ian O'Hagan:)

RUSTIGE MUZIEK

IAN O'HAGAN: We weten allemaal dat het belangrijk is,
en de klimaatverandering toont dat ook, dat we wat met groen moeten gaan doen,
maar dit model maakt ook inzichtelijk wat dat dan precies gaat moeten zijn.
De Groene Batenplanner is een tool die ontwikkeld wordt door het RIVM
en waar wij mee bezig zijn om die te koppelen aan ons eigen 3D-platform.
Het model ontwikkelt data en aan de hand van die data ga je kijken
wat het kan betekenen voor je gebiedsontwikkeling.
Dus je kunt in beeld brengen: de afname van het aantal doktersbezoeken in de stad,
de eventuele stijging van de WOZ-waarde van een huis,
hoeveel kuub water kan er afgevoerd worden door middel van bomen,
hoeveel verkoeling kan er plaatsvinden.
Ik zie twee doelgroepen:
mijn collega's binnen de organisatie van de gemeente Zwolle,
maar belangrijker nog, dit heeft ook betrekking op de inwoner.
We kunnen de inwoner meenemen
in het proces van het ontwikkelen van een gebiedsvisie,
en dat geeft de inwoner ook de mogelijkheid om het gesprek te voeren met de gemeente,
met die Groene Batenplanner als vehikel daarvoor.
TON DE NIJS: We hebben de Groene Batenplanner ontwikkeld
in opdracht van LNV met name.
Bij gemeenten wordt groen vaak als een kostenpost gezien,
maar het is niet zo goed bekend dat het ook maatschappelijke baten op kan leveren.
Dus groen draagt bij aan gezondheid, aan biodiversiteit en aan klimaatadaptatie,
en dat proberen wij in beeld te brengen.
We maken gebruik van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen,
de Basisregistratie Grootschalige Topografie,
de Basisregistratie Percelen en de Basisregistratie Ondergrond.
Op basis daarvan hebben we verschillende groenkaarten gemaakt
die we ook in de modellen gebruiken.

(Bert Vermeij:)

BART VERMEIJ: Een van de redenen
dat we nu een tool als de Groene Batenplanner kunnen maken,
is dat we in Nederland beschikken over een absolute schatkamer
aan geografische informatie. En doordat we daarover beschikken,
kunnen we aan de ene kant hele krachtige geografische informatiesystemen bouwen
en prachtige 3D-stadsmodellen, maar zijn we aan de andere kant in staat
om dat ook echt door te rekenen,
zoals gebeurt in zo'n model als de Groene Batenplanner.
Onze software, daar kun je geografische informatie mee inwinnen,
je kan het vastleggen en beheren,
maar je kan het ook op allerlei manieren visualiseren,
in 2D-kaarten of in 3D-stadsmodellen.
Dus ik denk dat het voor bestuurders heel goed is als je kan laten zien
dat bepaalde beleidsmatige keuzen die je maakt,
dat die zich uiteindelijk ook vertalen in een meerwaarde
die je uit kunt drukken in monetaire eenheden.
HEDI VAN DIJK: Je kan ieder gebied in de wereld kiezen,
waar je in geïnteresseerd bent, dat laad je in in onze software
en dan haalt hij de data die daarvoor beschikbaar zijn, bij elkaar
en maakt daar een virtuele 3D-wereld van.
Je kan daar dingen in veranderen en dan rekenen wij direct door
wat de impact is van die verandering,
en die impact van die verandering is dan op alle aspecten van de leefomgeving.
Je ziet dus niet zomaar getallen, maar je ziet je eigen wijk
en je ziet daar iets in veranderen, bijvoorbeeld nieuwe huizen of bomen.
Je ziet dus visueel wat er gebeurt en je krijgt ook op kaart informatie
over wat erachter zit in termen van cijfers.
De Wag, de Wgt, de Wro worden allemaal ingelezen
en die worden geïntegreerd in die 3D-wereld.
Het moet wel aansluiten bij de belevingswereld van de burgers,
en dat is wel waar we nu nog met het project naar aan het kijken zijn,
van: hoe bouwen we het nou zo op, hoe zetten we het nou zo in
dat die burgers er ook echt iets aan hebben
en dat zij ook echt het gevoel kunnen hebben van: we dragen iets bij aan die wijk.
DE NIJS: Wij hebben de ambitie om die Groene Batenplanner verder te ontwikkelen
tot een Gezonde en Groene Batenplanner,
waarbij we ook nog meer de gezondheidsaspecten in de stad
mee gaan nemen voor mensen die meer bewegen, fietsen, wandelen, et cetera.
Dus dat we dat soort baten ook door kunnen gaan rekenen.

(Een park vanuit de lucht. Lucille loopt over een plein.)

In deze video heb je gezien
hoe door data uit de verschillende geobasisregistraties te combineren,
antwoord kan worden verkregen op verschillende praktische vraagstukken.
DiS Geo houdt zich dagelijks bezig
met de Doorontwikkeling in Samenhang van de Geobasisregistraties.
Hou ons goed in de gaten,
want we hebben nog veel meer mooie voorbeelden voor jullie in petto.
Neem vooral een kijkje op onze website: www.geobasisregistraties.nl.

(Ze zwaait even. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op www.geobasisregistraties.nl. Golvende lijnen in verschillende kleuren vormen samen de contouren van Nederland. Ernaast staat: DiS Geo. Doorontwikkeling in Samenhang.)

AFSLUITENDE MUZIEK

Technische documentatie